Czy muszę poinformować pracodawcę o L4 i jak to zrobić?
Czy muszę poinformować pracodawcę o L4 i jak zrobić to poprawnie? Tak. Należy niezwłocznie poinformować pracodawcę o nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania, a następnie dopilnować, aby w systemie było widoczne e-ZLA. Samo e-ZLA trafia do ZUS i jest udostępniane pracodawcy na PUE ZUS, dlatego zwykle nie trzeba dostarczać papierowego zwolnienia, chyba że pracodawca nie ma profilu PUE lub wystąpi problem techniczny.
Czy muszę poinformować pracodawcę o L4?
Tak. Nawet jeśli lekarz wystawił e-ZLA, pracownik powinien bezzwłocznie przekazać pracodawcy informację o nieobecności oraz jeśli to możliwe o przewidywanym czasie jej trwania. Obieg elektroniczny ułatwia dostarczenie dokumentu, ale nie zastępuje bieżącej informacji potrzebnej do zorganizowania pracy zespołu.
Pracodawca otrzymuje zwolnienie elektronicznie na PUE ZUS, jednak informacja od pracownika pozwala natychmiast zaplanować zastępstwa i zadania, co ogranicza skutki nieobecności dla firmy i współpracowników.
Jak i kiedy poinformować pracodawcę?
Trzeba zrobić to niezwłocznie, zgodnie z przyjętymi w firmie zasadami zgłaszania absencji. Najczęściej dopuszczalne są kanały kontaktu pozwalające szybko dotrzeć do przełożonego lub działu kadr, a jednocześnie dające możliwość zachowania potwierdzenia wysłania wiadomości.
- Telefonicznie do przełożonego, działu HR lub sekretariatu, gdy liczy się czas reakcji.
- SMS lub e-mail, które ułatwiają zachowanie dowodu wysłania komunikatu.
- Firmowy system HR lub komunikator, jeśli pracodawca wyraźnie przewiduje taką ścieżkę.
Gdy nie można skontaktować się z przełożonym, należy użyć alternatywnego kanału określonego w regulaminie pracy i zachować potwierdzenie próby kontaktu. Po stronie dokumentów formalnych pracodawca i tak zobaczy e-ZLA na PUE ZUS, o ile firma ma aktywny profil.
Czy muszę dostarczyć L4 pracodawcy?
Zazwyczaj nie. Lekarz wystawia zwolnienie elektronicznie jako e-ZLA, które trafia do ZUS i jest udostępniane pracodawcy w systemie PUE ZUS. W takiej sytuacji pracownik nie dostarcza papierowego wydruku.
Kiedy potrzebny jest wydruk e-ZLA To konieczne przede wszystkim wtedy, gdy pracodawca nie ma profilu PUE ZUS lub w razie problemów technicznych z przekazaniem dokumentu elektronicznie. Wówczas należy przekazać pracodawcy wydruk e-ZLA, który można otrzymać od lekarza.
Wydruk nie jest wymagany wyłącznie w celu poinformowania o chorobie, ponieważ do bieżącej informacji wystarczy kontakt zaakceptowany w firmie. Warto jednak sprawdzić wewnętrzne regulacje, które mogą doprecyzować sposób zgłaszania nieobecności.
Co powinno zawierać zgłoszenie?
Skuteczne zgłoszenie nieobecności powinno przekazać tylko tyle danych, ile jest potrzebne do organizacji pracy i formalnego usprawiedliwienia absencji.
- Imię i nazwisko pracownika.
- Informację o niezdolności do pracy.
- Datę rozpoczęcia nieobecności.
- Przewidywaną datę zakończenia, jeśli jest znana.
- Informację operacyjną o ewentualnym przekazaniu pilnych spraw innej osobie.
Nie ma obowiązku ujawniania diagnozy ani szczegółów medycznych. Dla celów kadrowych znaczenie ma fakt i okres niezdolności do pracy, a potwierdzenie formalne wynika z e-ZLA widocznego na profilu pracodawcy w PUE ZUS.
Jak działa e-ZLA i obieg dokumentów?
Ścieżka obiegu zwolnienia lekarskiego jest w dużej mierze zautomatyzowana, co ogranicza obowiązki formalne pracownika, ale nie znosi konieczności szybkiego poinformowania o absencji.
- Lekarz wystawia e-ZLA i przesyła je elektronicznie do ZUS.
- Pracodawca uzyskuje dostęp do zwolnienia na profilu PUE ZUS.
- Pracownik niezależnie od obiegu dokumentu przekazuje pracodawcy informację o nieobecności, aby ta została niezwłocznie odnotowana operacyjnie.
- Pracodawca rozlicza wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek na podstawie ewidencji i danych z PUE ZUS.
- Jeżeli wymagane są dokumenty do ZUS, pracodawca jako płatnik przekazuje je w terminie nie później niż 7 dni od otrzymania e-ZLA na profilu płatnika.
Jakie są konsekwencje braku zgłoszenia i niewłaściwego korzystania z L4?
Brak informacji o absencji może skutkować potraktowaniem jej jako nieusprawiedliwionej według przepisów prawa pracy i zasad obowiązujących u pracodawcy. Dodatkowo w czasie L4 pracownik powinien wykorzystywać zwolnienie zgodnie z jego celem, czyli na odzyskanie zdolności do pracy. Wykonywanie pracy zarobkowej lub inne działania sprzeczne z celem zwolnienia mogą prowadzić do utraty prawa do świadczeń za kontrolowany okres.
Kontrole prawidłowości wykorzystywania zwolnień prowadzi ZUS, a w określonych sytuacjach także pracodawca będący płatnikiem zasiłków. W pierwszej połowie 2025 roku ZUS przeprowadził około 227 tysięcy kontroli, co doprowadziło do wstrzymania wypłaty 14,8 tysiąca zasiłków na ponad 22,2 mln zł. Dodatkowo obniżono świadczenia po ustaniu zatrudnienia o około 128,3 mln zł, a łącznie odzyskano dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych 150,5 mln zł.
Dlaczego te zasady są ważne?
Skala absencji chorobowych pokazuje, jak istotny jest szybki i prawidłowy obieg informacji w firmie. W 2025 roku ZUS zarejestrował 27,5 mln zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy, obejmujących łącznie 290,5 mln dni absencji. Przeciętna długość pojedynczego zaświadczenia wyniosła 11 dni.
W tym samym roku zwolnienie otrzymało statystycznie około 7,18 mln ubezpieczonych, co oznacza że problem dotyczy bardzo dużej grupy pracowników i pracodawców. Aż 9,8 mln zwolnień dotyczyło choroby własnej trwającej do 5 dni, w tym 1,8 mln stanowiły zwolnienia jednodniowe, co wymaga sprawnego zgłaszania i natychmiastowego planowania pracy.
Rosnące znaczenie mają absencje związane z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania. W 2025 roku wystawiono z tego powodu około 1,8 mln zaświadczeń obejmujących 34,1 mln dni absencji. Stanowiło to około 7,9 procent wszystkich zwolnień oraz 14,1 procent wszystkich dni absencji. Prawidłowa komunikacja o nieobecności i wsparcie procesowe ze strony pracodawcy są w tych przypadkach szczególnie istotne.
Na co zwrócić uwagę w regulaminie pracy?
Regulamin pracy albo przyjęta praktyka firmowa może precyzować zasady i terminy zgłaszania nieobecności. Warto sprawdzić między innymi:
- Komu i w jakim czasie zgłasza się absencję, w tym do której godziny należy przekazać informację o nieobecności.
- Dozwolone kanały kontaktu takie jak telefon, e-mail, system HR, komunikator.
- Zakres danych w zgłoszeniu czyli od kiedy do kiedy potrwa nieobecność oraz czy trzeba aktualizować przewidywany termin powrotu.
- Procedurę na wypadek braku kontaktu z przełożonym lub awarii systemu.
- Zasady postępowania, jeśli pracodawca nie ma profilu PUE ZUS, w tym przekazanie wydruku e-ZLA.
Czy można pracować podczas L4?
Nie. W okresie zwolnienia nie należy wykonywać pracy zarobkowej ani podejmować aktywności sprzecznych z celem zwolnienia. Takie działania mogą skutkować utratą prawa do zasiłku za kontrolowany okres oraz innymi konsekwencjami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Prawidłowość wykorzystania zwolnienia może zostać zweryfikowana w trakcie kontroli ZUS lub kontroli pracodawcy będącego płatnikiem zasiłków.
Najważniejsze wnioski
- Pracownika obowiązuje niezwłoczne poinformowanie pracodawcy o nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania. Elektroniczne zwolnienie tego nie zastępuje w wymiarze organizacyjnym.
- e-ZLA trafia do ZUS i jest dostępne dla pracodawcy na PUE ZUS, więc zwykle nie trzeba dostarczać papieru. Wydruk e-ZLA jest potrzebny głównie wtedy, gdy pracodawca nie ma profilu PUE lub wystąpią problemy techniczne.
- Pracodawca przekazuje wymagane dokumenty do ZUS w terminie do 7 dni od pojawienia się zwolnienia na profilu płatnika, co wpływa na sprawne rozliczenie świadczeń.
- Niewłaściwe wykorzystywanie L4 grozi utratą świadczenia za kontrolowany okres, a przestrzeganie celu zwolnienia jest przedmiotem kontroli ZUS i w niektórych przypadkach także pracodawcy płatnika zasiłków.
- Skala zwolnień i kontroli potwierdza wagę jasnych procedur komunikacji o nieobecności. W 2025 roku odnotowano 27,5 mln zaświadczeń i 290,5 mln dni absencji, a kontrole ZUS wstrzymały 14,8 tysiąca zasiłków na 22,2 mln zł.
KwantowyHR.pl to zespół doświadczonych praktyków, którzy z pasją wspierają rozwój zawodowy osób i organizacji. Łączymy wiedzę z praktyką, oferując szkolenia, warsztaty, konsultacje i badania FRIS® – wszystko po to, by odkrywać potencjał i budować efektywne zespoły. Stawiamy na indywidualne podejście, partnerski dialog i realne wsparcie na każdym etapie kariery. Zapraszamy wszystkich, którzy chcą świadomie zarządzać swoją ścieżką zawodową.